Çin Salır Türkleri Hakkında Bilgi

6 ay önce 0
Çin Salır Türkleri Hakkında Bilgi

Çin Türkmenleri yani Salır (Salar) Türkleri Çin Halk Cumhuriyeti’nin 56 etnik grubundan bir Türk halkıdır. Tarih boyunca Salar, Salır, Salgur, Salur boyu adları verilmiştir.

Dünya Türkmenleri içinde en bilinmeyen Türkmen grubu Çin Türkmenleri yani Salır Türkmenleridir.

El sanatları, dokuma ve tarımla uğraşan Salar Türkmenleri kendi içlerine kapanık ve dışarıya izole yaşarlar. Başlıca geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır.

Salırca konuşurlar. Oğuz grubu Türk lehçeleri içerisinde yer alır. Salır Türkçesi, Çin’in Çinghai bölgesindeki Salır (Hunhua) çevresinde, Doğu Türkistan özerk bölgesinin Gulca şehrinde, Gansu eyaletinde, Lan’çjou ve Pekin’de yaşayan Salır Türkleri tarafından konuşulmaktadır. Salır Türkleri günlük hayatta, kendi aralarında ve aile içerisinde Salır Türkçesini, resmi işlemlerde ise Çinceyi kullanmaktadırlar.

Günümüzde Salır Türklerinin nüfusu 100 binin üzerindedir.

Nüfusun yaklaşık üçte biri Türkmence’ye yakın bir Türk dili olan Salırca’yı, bir kısmı ise Tibet dilini ve hemen hemen hepsi devlet dili olan Çince’yi konuşur. Salırca’nın iki lehçesi mevcuttur. Bunlardan biri Tibet dili ve Çince’den etkilenmiş, diğeri Uygurca ve Kazakça’dan etkilenmiştir.

Salırlar, Oğuzların Salgur boyundandır. Yuan Hanedanı zamanında 14. ve 15. yüzyılda Semerkand ve Turfan’dan göç etmiş Oğuzlar’ın Tibetliler, Han ulusu ve Huiler ile karışarak günümüze kadar geldikleri düşünülmektedir.

1781’de Salırlar Qing Hanedanı’na karşı isyan etmiş ve Salır nüfusun yüzde 40’ı katledilmiştir. Çağdaş Türkmenlerin kökeni Salır boyu Türkmenistan, Özbekistan, Afganistan, Irak ve İran’da ve aynı kökten olan Çin’deki Salar uyruğu Salur boyundan gelmektedir.

Salırlar İslâm dinine çok sadıktırlar ve her köyde bir camileri bulunur. Tibetlilerle çok yakın ve beraber yaşadıkları halde, baskılara rağmen budist olmamışlardır.

Salırca seslendirilen şarkı: